Bryan Sykes – Havva’nın Yedi Kızı
Sosyoloji / 18 Temmuz 2018

Kitap Adı: Havva'nın Yedi Kızı Yazar: Bryan Sykes Yayıncı: Çitlembik Yayınları Sayfa Sayısı: 323 En yaşlı akrabanız kaç yaşında? Profesör Bryan Sykesın yaptığı araştırmalara göre en yaşlısı 45.000 yaşında olabilir! Oxford Üniversitesi genetik profesörlerinden Sykes, 1994te İtalya Alplerinde keşfedilen 5000 yıllık Buz Adam Ötziyi incelerken, sadece anneden çocuğa geçen bir genin nesiller boyunca hiç değişmeden korunduğunu saptadı. Kısa süre sonra Buz Adamın bir akrabasının İngilterede yaşadığını ortaya çıkardı. Yaptığı araştırmaların sonucunda yerli Avrupalıların hepsinin toplam yedi kadının soyundan geldiğini açıkladı: Katrine, Helena, Ursula, Velda, Jasmine, Tara ve Xenia. En yaşlısı 45 bin, en genci ise 10 bin yaşında! Havvanın Yedi Kızında Sykes, Buz Adamla başlayan bu bilimsel macerasını okuyuculara aktarıyor. Rus İmparatorluğunun son kraliyet ailesi Romanovlar üzerinde, Pasifikte, Çedar Adamla ilgili yaptığı araştırmaları ve yedi kıza ulaşana kadar takip ettiği yolu anlatıyor Profesör Sykes.

Hannah Arendt – Şiddet Üzerine
Sosyoloji / 2 Haziran 2018

Kitap Adı: Şiddet Üzerine Yazar: Hannah Arendt Yayıncı: İletişim Yayınları Sayfa Sayısı: 107 Şiddet Üzerine, Hannah Arendt’in hacimce en küçük ama en çarpıcı ve tartışma yaratıcı kitaplarından biri. Arendt bu eserinde, şiddeti, sözle yanyana gelemeyecek, sözün/konuşmanın karşısına çıktığında onu çaresiz bırakacak bir olgu olarak mesele ediyor: Bu özelliğiyle şiddet, politika dışıdır, politikayı dışlayıcıdır. Beri yandan, 20. yüzyılda şiddet en ağırlıklı politik olgu olma eğilimi içindedir, ona göre. Tarihin en eski fenomenlerinden biri olan savaşın ve modern çağın bir ürünü olan devrimin güncelliği, şiddeti her zamankinden daha ‘şiddetle’ hissedilir kılıyor. Arendt, işte bu paradoksu tartışıyor kitabında. Arendt’in temel vargısı şu: “Şiddetle değişen bir dünya, ancak daha çok şiddetin varolduğu bir dünya olur.” “Terör”, “terörizm”, “şiddet” kavramlarının büyük bir yaygınlıkla ve dehşetengiz tehditkârlıkla kullanıldığı günümüzde, Arendt’in bu geniş ufuklu eserinin özel bir değeri var.

Henri Lefebvre – Mekanın Üretimi
Sosyoloji / 13 Nisan 2018

Kitap Adı: Mekanın Üretimi Yazar: Henri Lefebvre Yayıncı: Sel Yayıncılık Sayfa Sayısı: 447 Mekânın Üretimi, büyük dava adamı ve teorisyen Henri Lefebvre’in başyapıtıdır. Mekân üzerine, mekânı düşünen, mekân felsefeleriyle tartışan, mekânın tarih içindeki yolculuğuna dair kavrayıcı ve kapsayıcı bir tarih yazımı sunan ama bütün bunları sosyal ve siyasal pratikle ilişkili bir şekilde yapan, yaparken de felsefeden tarihe, fizikten metafiziğe, psikanalizden sanata, dilbilimden ilahiyata kadar çok birçok disiplini eleştiriye tabi tutan, kendinden önce bir eşi benzeri olmadığı gibi, kendinden sonraki kitaplara da devasa bir alan açan, peşinden koşulacak birçok soru işareti bırakan, 20. yüzyılın en derinlikli, en incelikli, en ustalıklı eserlerinden biridir. Marksizm içinde de ayrıksı ve önemli bir yere sahip olan bu kimi zaman zorlayıcı ancak heyecan verici “proje”, yayınlanışından otuz yıl sonra, kent, kentleşme, mekân politikalarının toplumsal, pratik ve politik yönleriyle hiç olmadığı kadar güncel olduğu bu “moment”te Türkçede… “Mekânın Üretimi’nde Lefebvre, felsefeye olan derin bilgisini, Hegel, Marx, Nietzsche ve Freud üzerine tefekkürlerini, şiirle, sanatla, müzikle ve şenlikle olan tecrübi tesadüflerini, sürrealistler ve sitüasyonistlerle olan ilişkilerini, hem bir düşünce akımı hem de bir siyasal hareket olarak Marksizm’le olan yoğun bağını, hayatın kentsel ve kırsal koşullarına yönelik sosyolojik soruşturmalarını, bütünlüğü ve diyalektik metodu özgün bir şekilde kavrayışını kullanır. Okuyucu bu…

Carsten Bagge Laustsen & Bülent Diken – Filmlerle Sosyoloji
Sosyoloji / 2 Mart 2018

Kitap Adı: Filmlerle Sosyoloji Yazar: Carsten Bagge Laustsen & Bülent Diken Yayıncı: Metis Yayıncılık Sayfa Sayısı: 230 “Filmler asla “sadece film” ya da bizleri eğlendirmeyi ve dolayısıyla dikkatimizi dağıtarak bizi toplumsal gerçekliğimizle ilgili asıl sorunlardan ve mücadelelerden uzaklaştırmayı amaçlayan hafif kurgular değildir. Filmler yalan söylerken bile toplumsal yapımızın can evindeki yalanı söylerler. Bu nedenle, elinizdeki kitabı yanlızca filmlerin toplumsal gerçeği nasıl yansıttığı ya da meşrulaştırdığıyla ilgilenenler değil, toplumlarımızın nasıl olup da kendilerini ancak filmler aracılığıyla yeniden ürettiği konusunda fikir sahibi olmak isteyenler de okumalı. Uzun lafın kısası, tam da bu sebepten dolayı Filmlerle Sosyoloji’yi hemen hemen herkes okumalı.” -Slavoj Zizek. Filmlerle Sosyoloji en azından üç farklı şekilde okunabilir: Birincisi, film analizi aracılığıyla toplumsal teori yapmaya yönelik bir çaba olarak; nitekim kitabın her bölümü gerçeklik ile kurmaca, sinema ile toplumsal teori arasındaki ilişkiyi ele alıyor. İkincisi, toplumsal teori dahilindeki belli başlı alanlarla ve kavramlarla; toplumsal cinsiyet, kimlik, öteki, kitle, terör, korku ve güvenlik, kapitalizm ve direniş, kamplar ve yoksulluk, etik ve tanıklık, vb. ile bir hesaplaşma olarak. Üçüncüsü de, filmlerin analiz araçları olarak kullanıldığı bir sosyal teşhis girişimi, sinemayı sosyolojik amaçlar için kullanarak sosyoloji yapmaya yönelik bir çaba olarak okunabilir.

Georges Bataille – Lanetli Pay
Sosyoloji / 2 Mart 2018

Kitap Adı: Lanetli Pay Yazar: Georges Bataille Yayıncı: Sel Yayıncılık Sayfa Sayısı: 183 20. yüzyılın sıradışı ve putkırıcı düşünürlerinden Georges Bataille Lanetli Pay adlı bu yoğun ve önemli metninde bize üretim ve birikim mantığına dayalı kapitalist zihniyetin tam tersini; sermayeyi ve birikimi yok etmeye, bağışlamaya ve paylaşmaya dayalı bir ekonominin temellerini gösteriyor.   Aşırılıklar filozofu Georges Bataille hem bireysel hayatında hem de toplumların hayatında bu aşırı enerjinin yok edilmesine büyük önem vermiş; 1933 yılında yazdığı “Harcama Kavramı” adlı makalesinden sonra ekonomi üzerinde yaptığı yoğun çalışmalarını 1949 yılında yayınlanan Lanetli Pay’la tamamlamıştır. Azteklerin mallarını törensel gösterilerle yok edişi, potlach geleneği, insan kurban etme, Tibet’in manastır sistemini esas almış kapalı toplum yapısı, askeri ve dini Müslüman toplumlar… Bütün bunlardan 20. yüzyılın sanayi yapılarına, Marshall Planı’na ve Sovyet ekonomisine uzanan Lanetli Pay, Bataille’ın doğa, insan, ekonomi ve tarih felsefelerini sistematik bir bütünlük içinde ele aldığı, değiş tokuş, harcama, tüketim, siyasal iktidar kavramlarıyla boğuştuğu en temel yapıtıdır.   İçinde yaşadığımız dünyanın her türden gerçek ve simgesel “Lanetli Pay”la tıka basa dolduğu günümüz koşullarında sistemi bütünüyle alaşağı etmeden hayatlarımızın düze çıkamayacağını görüyorsanız, kadim dünyaların seslerini bugüne taşımış bir kahin olan Georges Bataille’ın söyleyeceği çok şey var demektir.

Johan Huizinga – Homo Ludens
Sosyoloji / 26 Şubat 2018

Kitap Adı: Homo Ludens: Oyunun Toplumsal İşlevi Üzerine Bir Deneme Yazar: Johan Huizinga Yayıncı: Ayrıntı Yayınları Sayfa Sayısı: 288 Biz insanların Homo Sapiens nitelemesini hak edecek kadar akıllı olmadığımız anlaşıldı… Birçok hayvanın alet yapabildiği, dolayısıyla insana Homo Faber demenin de anlamsız olduğu görüldü… Peki, biz kimiz? İnsana özgü üçüncü bir özellik olarak Homo Ludens’i, yani oyun oynayan insanı bu nitelemeler arasına katamaz mıyız? Johan Huizinga, Homo Ludens adlı bu temel eserinde yeryüzünde insana ait her şeyin başlangıcının oyun olduğunu gösteriyor. Önce oyun vardı! Oyun kurgusal olduğu bilinen ve gündelik hayatın dışında yer alan, bununla birlikte oyuncuyu da tamamen içine çeken, gönüllü, özgür bir eylemdir. Sınırları özellikle belirlenmiş zaman ve mekân içinde gerçekleşen, her türlü maddi çıkardan ve yarardan uzak olan bu eylem, verili kurallara göre, belli bir düzen içinde yerine getirilir. Oyuncu ve kimi zaman da seyirci kendinden geçer, coşar… Bu şekilde tanımlanan oyun, tarih boyunca, hayatın her alanında kültürün temel öğesi olarak varlığını sürdürmüştür. Huizinga, kolektif hayatın bütün önemli biçimlerinin –ibadet, şiir, müzik, dans, bilgelik, bilim, hukuk, mücadele ve savaş– ortaya çıkışında oyunun son derece etkin bir rol oynadığını, Doğu ve Batı dünyasına ilişkin zengin tarihsel bilgi ve belgelere dayanarak gösteriyor. Fakat modern çağlarla birlikte oyun, hayatı zenginleştiren bir…

Halil İbrahim Bahar – Sosyoloji
Sosyoloji / 26 Şubat 2018

Kitap Adı: Sosyoloji Yazar: Halil İbrahim Bahar Yayıncı: Hayat Yayıncılık Sayfa Sayısı: 448 İnsan düşünen, anlamlı eylemler gerçekleştiren ve çevresiyle sosyal etkileşim içinde olan bir varlıktır. Birey, toplumsallaşma sürecinde içinde bulunduğu toplumun kültürünü ve diğer insanların kendisi hakkındaki beklentilerini öğrenir. Toplumun değer yargıları, doğru-yanlış ve iyi-güzel gibi kavramlar da toplumsallaşma sürecinde öğrenilir. Birey, toplumsallaşma sürecinde kurumsallaşmış normlara uyum sağlamayı öğrenir. Birey hem toplumsal yapıdan etkilenir, hem de toplumsal yapıyı etkiler. Böylece toplumsal düzen sağlanmış olur. İnsanlar toplumda neden uyum içindedirler? Bazı insanlar neden suç işler? Toplumda sınırsız özgürlük var mıdır? Özgürlüklerin sınırı nasıl belirlenir? Sosyal çatışmaların nedenleri nelerdir? Öğrencilerin akademik başarıları sadece onların zekâ ve çalışkanlıklarıyla açıklanabilir mi? Sosyal dünyamıza nasıl bir gözlükle bakıyoruz? Farklı perspektifler ışığında sosyal dünyamızı anlamlandırabiliyor muyuz? Çevremizdeki sosyal sorunların ne derece farkındayız? Sosyal olayları anlıyor ve geleceğimizi tahmin edebiliyor muyuz? İşte sosyolojik bakış açısı, yaşamımıza etki eden toplumsal faktörlerin farkına varılmasını sağlar. Sorgulanmayan günlük eylemlerimiz, sosyolojik bakış açısı ile daha farklı anlamlar kazanır. Toplumsal yaşama etki eden faktörler hakkındaki duyarlılığımız, kendimizi ve diğer insanları daha iyi anlamayı kolaylaştırır. Sosyologlar yaklaşık son yüz elli yıldır, toplumu daha iyi anlama ve toplumsal sorunların çözümü yolunda arayışlarını sürdürmektedir. Yaşanılan her an, yeni toplumsal değişim ve gelişmeleri de beraberinde…

Michel Foucault – Bir Aile Cinayeti
Sosyoloji / 26 Şubat 2018

Kitap Adı: Bir Aile Cinayeti: XIX. Yüzyılda Bir Aile Cinayeti Yazar: Michel Foucault Yayıncı: Ayrıntı Yayınları Sayfa Sayısı: 336 Annemi, kız kardeşimi, erkek kardeşimi katleden ben, Pierre Riviére XIX. yüzyılda Normandiya’nın Calvados eyaletine bağlı küçük bir köyde yaşayan 20 yaşındaki Pierre Riviere, çocukluğundan beri garip davranışlarıyla tanınmaktadır. İnsanlardan, bilhassa kadınlardan kaçmakta, karamsar ve dengesiz kişilik özellikleri sergilemektedir. Oldum olası kafasını meşgul eden yücelik fikirleri, ailesinden yaşanan sorunlarla birleşince onu adım adım korkunç sona yaklaştırır. Babasını mutsuzluklarından kurtarmak gibi, ulvi olduğunu düşündüğü bir misyon üstlenerek, annesini ve iki kardeşini öldürür. Hapishanede kaleme aldığı hatıratı, hem kendi öznel durumunu hem de o dönem Fransa’nın genel profilini yansıtması açısından çok ilginçtir. O dönemde Fransa, Cumhuriyetçiler ve kralcıların iktidar mücadelesiyle çalkalanmata, gizli dernekler mantar gibi bitmektedir. Kral Louis-Philippe’e suikast düzenleyen Fieschi’nin davası ile Riviere’in davası aşağı yukarı aynı zamana denk düşer. Kral tüm tebaanın babası olarak düşünüldüğünden, ebeveyn katliyle kral katli arasındaki geçişlilik, iki dava sürecinin birbirinden etkilenmesine yol açmıştır. Akıl hastası mı, yoksa bir canavar mı olduğu konusunda bir türlü ortak karara varamayan tıp uzmanları ve adalet mekanizması büyük bir bocalama içindedir. Tıp bilimi hem kendi arasında bölünmüş hem de adalet mekanizmasıyla uyuşmazlık yaşanmaktadır. Kısacası, ortada bir yetki sorunu vardır. Kim neye, ne…

Richard Sennett – Kamusal İnsanın Çöküşü
Sosyoloji / 22 Şubat 2018

Kitap Adı: Kamusal İnsanın Çöküşü Yazar: Richard Sennett Yayıncı: Ayrıntı Yayınları Sayfa Sayısı: 480 Kendi alanlarında çığır açan, onlarla hesaplaşmadan yeni bir şey söylemenin zor olduğu kitaplar vardır. Richard Sennett’in düşünce tarihinin başyapıtlarından biri olan Kamusal İnsanın Çöküşü böylesi bir kitaptır: Tarihten sosyolojiye, psikolojiden antropolojiye entelektüel bir şölendir. Sennett, Kamusal İnsanın Çöküşü’nde özgünlük ve entelektüel derinlikle kamusal hayat ve özel hayat arasındaki dengesizliğin nedenlerini ve bu dengesizliğin yol açtığı sorunları inceliyor. Ona göre, hayatın, aile ve yakın dostlar dışındaki parçası olan “kamusal hayat” bir zamanlar “hayat dolu”ydu ve kişiler için çok önemliydi. “Yabancı”larla duygusal bağlar kurarak insanın oyun yeteneğini çoğaltan, toplumsallaşmasını/medenileşmesini sağlayan bir kamusallık vardı. Bütünlüklü ifadesini 18. yüzyıl Avrupa şehirlerinde bulan bu kamusallık zamanla ağırlığını yitirerek yerini “özel hayat”a bıraktı. Kamusal hayat artık özel hayatın gerektirdiği oranda önemli olmaya başladı. Sennett, bugün, tanımadığımız ama aynı şehirde yaşadığımız insanlarla kurulacak çok boyutlu ilişki ve hazlardan yoksun kaldığımızı söylüyor ve şu soruları soruyor: Yabancı, nasıl tehdit edici bir unsura dönüştü? Sessiz kalarak seyretme, kamusal hayatın tek yolu haline nasıl geldi? Yalnız kalma, bir hak olarak nasıl oluştu? Özel hayat ilgi odağı haline nasıl geldi? Politikacıları neden yaptıklarına ve programlarına bakarak değil de kişisel özelliklerine göre değerlendiriyoruz? Evlerimize özen gösterdiğimiz halde sokaklarımız…

George Ritzer – Büyüsü Bozulmuş Dünyayı Büyülemek
Sosyoloji / 4 Şubat 2018

Kitap Adı: Büyüsü Bozulmuş Dünyayı Büyülemek: Tüketim Katedrallerindeki Süreklilik ve Değişim Yazar: George Ritzer Yayıncı: Ayrıntı Yayınları Sayfa Sayısı: 336 Baba, işyerinde kredi kartı borçlarının faizlerini ödemek için çalışırken anne evde televizyon karşısına geçmiş alışveriş kanalını izlemektedir. Evin oğlu, arka odada, sanal üniversitede günün derslerini bitirmiş, sanal alışveriş sitelerinde sörf yapmaktadır. “Hafta sonu tatilimizi nerede geçireceğiz anne?” diye seslenir. “Şehir dışındaki büyük alışveriş merkezine gideriz. Sen spor mağazasında yapay kaya tırmanışı yaparken biz de babanla dükkânlara girip çıkar, akvaryum bölümünü gezeriz; sonra da yağmur ormanları konseptli restoranda buluşup bir şeyler atıştırırız” cevabıyla tatmin olarak, yeni çıkan CD’yi sanal alışveriş listesine ekler. Hipertüketim ve simülasyon çağında yaşıyoruz. Yalnızca eğlendirici olmak için birbiriyle yarışan devasa büyüklükteki alışveriş merkezleriyle çevrelenmekle kalmadık; müzeler, parklar, üniversiteler, stadyumlar, havaalanları ve garlar da içlerindeki mağazalar, alışveriş standları, fast-food restoranlarıyla birer eğlence ve alışveriş merkezine dönüştü. Tüketim bizi canevimizden yakaladı: Ticaret, bilgisayar, televizyon, internet ve telefon aracılığıyla yatak odalarımıza kadar girdi. Dünyanın pek çok yerinde aynı ürünleri sunan mağaza zincirlerinden alışveriş yapıyor; New York ya da Moskova’dakiyle aynı lezzetteki hamburgerleri yiyor, hatta aynı yüz ifadesini takınan kasiyerlerden aynı sözleri işitiyoruz. Ritzer, Toplumun McDonaldlaştırılması’nda modern akılcılaşma sürecinin yaşamlarımıza dayattığı tekdüzeliği gözler önüne seriyordu: McYemek, McYatak, McDoktorlar, McOto tamircileriyle montaj…

Hüseyin Öztürk – Eğitim Sosyolojisi
Sosyoloji / 4 Şubat 2018

Kitap Adı: Eğitim Sosyolojisi Yazar: Hüseyin Öztürk Yayıncı: Hatiboğlu Yayınları Sayfa Sayısı: 206 Özellikle eğitim fakültelerindeki öğrencilere yönelik olarak hazırlanmış olan eser, öncelikle sosyolojinin tanımına yer vermiş ve sonrasında da eğitim sosyolojisinin ilgili konularını ele almıştır. Konu Başlıkları Sosyolojinin Tanımı ve Alanı Eğitim Sosyolojisinin Niteliği ve Alanı Sosyal Politika ve Eğitim Kültür – Toplum İlişkisi ve Eğitim Ekoloji ve Eğitim Toplumsal Bir Kurum Olarak Okul

Emile Bottigelli – Bilimsel Sosyalizmin Doğuşu
Sosyoloji / 2 Şubat 2018

Kitap Adı: Bilimsel Sosyalizmin Doğuşu Yazar: Emile Bottigelli Yayıncı: Bilim ve Sosyalizm Yayınları Sayfa Sayısı: 255 Marx ve Engels’in düşüncelerinin Komünist Manifesto’nun ortaya konuluşuna kadarki oluşumunun kapsamlı bir incelemesi.

Nilgün Çelebi – Sosyoloji Notları
Sosyoloji / 30 Ocak 2018

Kitap Adı: Sosyoloji Notları Yazar: Nilgün Çelebi Yayıncı: Anı Yayınları Sayfa Sayısı: 320 Bu metin sosyolojinin konusunun insan birliktelikleri ya da kısaca socius olarak belirlenmesi halinde sosyolojinin daha kapsamlı ve derinlikli bir bilim olabileceği düşüncesini okurla paylaşabilmek niyetıyle yazılmıştır. Metnin ilk iki bolumü bu konu ile ılgılidir. Son iki bölumde sosyolojınin 19. ve 20. yüzyıldakı gelişimi socius kavramlaştırılması ışığında gözden geçirilmektedir. Metinde değinilen örnek yaklaşım ve kişiler konu değil kaynak olarak görülmüşlerdir. Bir başka ifade ile sosyolojinin 200 yıllık macerası toplum kavramının kısıtları ve socius kavramının olası açılımları dikkate alınarak dile dökülmeye çalışılmıştır.

Alexander Mitscherlich – Barış Düşüncesi ve Saldırganlık
Sosyoloji / 25 Ocak 2018

Kitap Adı: Barış Düşüncesi ve Saldırganlık: Sosyo – Psikanalitik Bir Deneme Yazar: Alexander Mitscherlich Yayıncı: Cem Yayınevi Sayfa Sayısı: 118 Alexander Mitscherlich, insanda iki temel tepi olan cinsellik ve saldırganlık arasında bağlantı olduğunu söyleyen psikanalizci kurama bağlı kalırken, saldırgan yapıyı cinsellikle birlikte açıklıyor ve barış adına bu saldırganlığa karşı çıkıyor. İnsanın saldırganlığı yalnız doğal ve bireysel mi, yoksa bu aynı zamanda bir toplum ve uygarlık sorunu mu? Bir toplumun yöneticileri insanın saldırganlığını etkisiz hale getirmek yerine, bunu canlı tutup çıkarılan her savaşta kullanıyor olmasınlar? İnsandaki barışçı eğilimle savaşçı eğilim birbiriyle nasıl bağdaşıyor ve bu savaşçı eğilim ortadan kaldırılarak barışçı eğilim nasıl korunabilir? İşte Alexander Mitscherlich bu sorunu irdeliyor ve bir çözüm bulmaya çalışıyor. Çağımızın önemli düşünürlerinden Alman psikanalizci Mitscherlich 1908”de Münih”te doğdu. Frankfurt”ta Sigmund Freud Enstitüsü”nün yöneticiliğini yaptı. Ayrıca “Babasız Topluma Doğru”, “Kent ve Psikanaliz” gibi yapıtları bulunan Mitscherlich”in bu yapıtını, barışseverlerin ilgiyle okuyacağını umuyoruz.