Fustel de Coulanges – Antik Site
Tarih / 4 Temmuz 2017

Kitap Adı: Antik Site: Yunan'dan Roma'ya Kadar Tapınma Hukuk ve Kurumlar Yazar: Fustel de Coulanges Yayıncı: Epos Yayınları Sayfa Sayısı: 371 Antik Site; bu tozlu kitap, tarihçi Fustel de Coulanges’ın kaleminden, bugünkü dinlere, inançlara ve yönetim organlarına ilham veren dinlerin-inançların hukukun iktidarların tarihini ve işleyişini anlatıyor. Bir tarih çalışmasının örneği ve kanıtı olan Antik Site, günümüzden 147 yıl “evvel” 1864 yılında, antik kaynak, belge ve fiziksel kanıtların ince elenip sık dokunmasıyla ortaya çıkmış bir çalışma. Hakikaten tozlu bir kitap, ama Antik Site, esas ilgisi bakımından evvel zaman içinde olanların değil, bugün içinde yaşadığımız evrensel hakikatlerin varlık bulduğu uzun çağların incelenmesi. Ölümlü varlık insana doğumuyla ölümü arasındaki günlük yaşamında kayıtsız-şartsız efendilik eden inançların, eskiden–bugün (de) tapındığımız hukukun, devletin,ırkların-milletlerin, dinlerin, ahlâkın, ailenin vs. birbirlerini farkına dahi varmadan dönüştürmesiyle ân be ân oluşan toplumsal belirlenme, bilinç, iktidar kavramlarının büyüleyici tarih anlatımı… Eski inançlarla ve eski iktidar-hukuk biçimleriyle bugünküleri karşılaştırma imkânını reddedilemeyecek bir apaçıklıkla sunabiliyor. Coulanges’ın âdeta “eski inançları-iktidarları-yönetim tarzlarını bilmeyen bugünkü inançları/ yönetim tarzlarını eşsiz sanır” dediği Antik Site, bir hikâye değil, büyüleyici bir inanç – iktidar-hayat tasviri.

G. L. Seidler – Bizans Siyasal Düşüncesi
Tarih / 4 Temmuz 2017

Kitap Adı: Bizans Siyasal Düşüncesi Yazar: G. L. Seidler Yayıncı: Göçebe Yayınları Sayfa Sayısı: 96 Bugün üzerinde yaşadığımız İstanbul 326 yılında Yeni Roma’nın başkenti oldu. Başlangıçta resmi dil Latinceydi, sonra Yunanca kullanılmaya başlandı. Hellenik ve Doğulu fikirler, Roma’nın köklü gelenekleri ve Hıristiyan mistiği birbirine karışarak yeni bir kültür oluşturdu. Erkekler gibi kadınların da saltanat sürdükleri bin yıllık Bizans tarihi, görkem ve yüceliş; yenilgi ve çöküşle doludur. 395-1453 yılları arasında başa geçen 107 hükümdardan yalnızca 34’ü eceliyle öldü, ötekiler çatışmalara, ayaklanmalara kurban gitti. Bizans’ın tanık olduğu 65 saray darbesi bir anlamda bu tarihin özetidir. Seçimler, İmparatorun, komutanların, yüksek kamu görevlilerinin ve ordunun toplandığı, askeri geçitlerin yapıldığı alanda yapılırdı. Adayların adı söylenince, Hipodrom’daki halk bağırarak onayladığını ya da onaylamadığını belirtirdi. Tören düzenine göre, İmparator, seçildiği için yalnızca Tanrı’ya ve orduya teşekkür ederdi. Seçimi yapan silahlı bürokrasiydi. Bizans’ta sosyal mücadeleler şiddetli bir yol izledi. Paulikian, Plep ve Nika (Zafer kazan / Yen!) gibi güçlü devrimci ayaklanmalar zulüm sistemini kökünden sarstı; hükümetin kurnaz siyasi taktikleri ve Bizans’ın birikimli silahlı bürokrasisinin etkenlikleriyle, yüzbinlerce isyancıyı hunharca ateşte yakarak, idam ederek sistemin devamını sağlayabildiler. “Bizans Siyasal Düşüncesi”nde, Bizans halk hareketlerinin (İçsavaşlarının) ideolojik kökeni araştırılmaktadır. G.L. Seidler, Batı kaynakları kadar, Rusça yazından da yararlanması, çalışmasına büyük bir üstünlük…

Bülent İplikçioğlu – Hellen ve Roma Tarihinin Anahatları
Tarih / 4 Temmuz 2017

Kitap Adı: Hellen ve Roma Tarihinin Anahatları Yazar: Bülent İplikçioğlu Yayıncı: Arkeoloji ve Sanat Yayınları Sayfa Sayısı: 140 Hellenler ve Romalılar’ı daha sonraki Batı kültür ve uygarlığının ataları yapan gelişimin düşünsel çıkış noktaları, her iki toplumda da aynı temellere dayanmış görünüyor; Felsefe, edebiyat, sanat konularında ölümsüz eserler veren, duygu dünyası gelişmiş, teorik, fakat istikrarsız Hellenler’in aksine; Romalılar, ciddi, akılcı, pratik ve istikrarlı idiler. Düzen anlayışı, çalışkanlık, hukuk sistemi ve ordu organizasyonu ile devlet yönetiminde gösterilen pratik yetenek, Roma’nın büyüklüğünün koşullarını oluşturuyordu. Hellenizm Devri’ni saymazsak, büyük teritoryal bir devlet kuramayan bireyci Hellenler’in aksine, Akdeniz havzasında büyük bir imparatorluk kuran Romalılar’da, vatandaşın devletine karşı sorumluluk ve görevleri, yani toplumcu bir anlayış ön plandaydı. Romalılar, ancak -Hellas da dahil olmak üzere- tüm Akdeniz bölgesini ele geçirdikten sonra, bilim ve sanatlarla ilgilenmeye başlamışlar ve geniş ölçüde Hellen kültürünün etkisinde kalmışlardır. Buna rağmen, Romalılar’ın da düşünsel yaşamın birçok alanında kısa süre sonra üretici ve yaratıcı bir duruma geçmişlerdir. Bu eserde; Hellen ve Roma tarihinin sosyopolitik ve sosyo-ekonomik yönleri hakkında kısa, fakat sistematik bilgiler verilmektedir. Bu bilgiler, geniş kapsamları dikkate alınarak eserde yer verilmemiş olan, Hellen ve Roma tarihine ilişkin sosyo-kültürel konuların dinamiklerinin daha iyi anlaşılmasına da katkıda bulunacak niteliktedir.

Hilary J. Deighton – Eski Roma Yaşantısında Bİr Gün
Tarih / 4 Temmuz 2017

Kitap Adı: Eski Roma Yaşantısında Bİr Gün Yazar: Hilary J. Deighton Yayıncı: Homer Yayınları Sayfa Sayısı: 83 Eski Roma Yaşantısında Bir Gün şu soruyu yanıtlamayı amaçlıyor: Eski Roma’da yaşam gerçekten neye benziyordu? Bu kitap çok etkileyici bir biçimde gösteriyor ki, Romalıların da çamaşırhaneye götürecek giysileri, yiyecek yemekleri ve oynayacak oyunları vardı. Kitap, Romalı bir ailenin günlük yaşamını izliyor ve bu kurgu çerçevesinde Roma şehir yaşantısının bütününü canlandırıyor. Sabah, Öğleden Sonra, Akşam – şeklinde düzenlenen üç bölüm, şehir ve insanların günün farklı saatlerine ait etraflı anlatımından oluşmaktadır; gündüz işlek sokaklar gece olunca hırsızlar için bir cennete dönüşmektedir. Yazar yazılı kaynaklardan ve arkeolojik verilerden geniş ölçüde yararlanmıştır; mektuplar, duvar resimleri, hatta yemek tariflerine yer vermektedir. Linda Hennessy’in özenli araştırmasının sonucu olan çizimler ise okuyucuya Eski Roma’da yaşamın nasıl olduğunu tüm açıklığı ile sunmaktadır.

Michael Grant – Roma’dan Bizans’a
Tarih / 4 Temmuz 2017

Kitap Adı: Roma'dan Bizans'a Yazar: Michael Grant Yayıncı: Homer Yayınları Sayfa Sayısı: 202 Bizans İmparatorluğu, batılı ülkelerde genellikle karanlık bir doğu kültürü olarak değerlendirilirken, ülkemizde de adeta ‘bizden değil’ yaklaşımıyla bir Hıristiyan kültürü olrak değerlendirilmekte ve küçümsenmektedir. Bizans İmparatorluğu bir bütün olarak dahi önemsenmezken, imparatorluğun batıdan gelen ölümcül tehditlerden kurtulup, Avrupa’da ve Asya’nın batısında en hayran bırakıcı kimliğini kazandığı beşinci yüzyıl, çok daha az önemsenir. İ.S. Beşinci yüzyıl, tarihin en az ve en eksik bilinen yüzyıllardan biridir. Batı Roma İmparatorluğu’nun beşinci yüzyılda çökmesinin dışında, Doğu İmparatorluğu’nun neden çökmediği ve Konstantinopolis’ten yönetilen Bizans İmparatorluğu’na dönüşerek, neredeyse bin yıl daha yaşamasının kökenleri çok araştırılmaz. Ünlü tarihçi Grant, tarihin en önemli kavşaklarından beşinci yüzyılı rahatça anlaşabilecek bir üslupla adeta yeniden canlandırmakta ve Roma’nın çöküşünün yanısıra, gözardı edilen diğer konuları da incelemektedir.

Philippe Aries & Georges Duby – Özel Hayatın Tarihi 1
Tarih / 4 Temmuz 2017

Kitap Adı: Özel Hayatın Tarihi 1: Roma İmparatorluğu’ndan 1000 Yılına Yazar: Philippe Aries & Georges Duby Yayıncı: Yapı Kredi Yayınları Sayfa Sayısı: 722 Beş ciltlik kolektif bir yapıt olan Özel Hayatın Tarihi, Roma İmparatorluğu’ndan günümüze, Latinlerin domus’larından burjuva konutlarına dek medeniyetler, kültürler, çağlar boyunca yaşanan derin değişimler üzerinde göz gezdiriyor… Eski dünyada hayat nasıldı? İnsanlar nasıl yaşadılar, nasıl davrandılar? Düşünceleri, duyguları neydi? Evlilik, cinsellik, kadının ailede ve toplumda yeri, iffet, gebelikten korunma, doğurma teknikleri, dinsel ritüeller, mimarinin toplumsal alana ilişkin verdiği ipuçları, bu çalışmada ayrıntılarıyla incelenen başlıca konuları oluşturuyor.

Patrick Le Roux – Roma İmparatorluğu
Tarih / 4 Temmuz 2017

Kitap Adı: Roma İmparatorluğu Yazar: Patrick Le Roux Yayıncı: Dost Kitabevi Sayfa Sayısı: 144 İ.Ö 27 yılında resmen kurulan Roma İmparatorluğu, Roma’nın Gotlar tarafından ele geçirildiği tarih olan İ.S 410 ya da 476’ya dek insanlık tarihinin gördüğü en görkemli uygarlıklardan biri olarak varlığını sürdürdü. Benzersiz bir yönetim biçimi kuran, kültür ve sanat alanında bir uygarlık eşiğini temsil eden, ardında olağanüstü bir mimari kalıt bırakan bu büyük imparatorluk, etkileri bugün de hissedilen burçlarından biri yeryüzü tarihinin. Elinizdeki çalışma, imparatorluğun tarihini siyasal ve askeri düzlemden toplumsal ve gündelik ilişkilere dek genişleten bir kaynak olma özelliğini taşıyor.

Paul Lemerle – Bizans Tarihi
Tarih / 4 Temmuz 2017

Kitap Adı: Bizans Tarihi Yazar: Paul Lemerle Yayıncı: İletişim Yayınları Sayfa Sayısı: 135 Bu çalışmanın amacı başkenti Bizans olan imparatorluğu ana çizgileriyle yansıtmaktır. Roma ve Bizans tarihleri arasında belirgin bir kesintinin olmadığını unutmamak gerekir. Bu imparatorluğa, imparatorun çöküşü kaçınılmaz olan Roma’yı terk ederek, başkenti Konstantinopolis’e taşıdığı ve kentin böylece, imparatorluğun idari ve siyasi merkezi olduğu andan itibaren, “Bizans İmparatorluğu” adı verilebilir. Aslında pagan bir devletin Hıristiyan bir devlete dönüştüğü ve Roma’nın sahip olduğu üstünlüğü Konstantinopolis’e kaptırdığı Constantinus’un saltanatı, Bizans tarihinin başlangıcıdır. Bizans, çöküntüye uğramış ve kendini yenilemek gücünden yoksun pagan bir uygarlıktan, Hıristiyan bir uygarlık oluşturdu. Bu uygarlığın etkilerini Türkler, Araplar, ve Slav halkların tümü derin bir biçimde duyumsayacaklardır. Bizans Tarihi bilgisizlikle önyargı arasında yer alan saptamalardan tam anlamıyla kurtulmuş değildir. Bizans’ın talihsizliği, Thukydides ya da Tacitus gibi büyük tarihçilere değil de, Yunancalarının anlaşılması çok zaman güç olan vakanüvislere sahip olmasından kaynaklanır. Bu kitapta, Batı ile Doğu’nun sınırları arasında yer alan ve on bir yüzyıl boyunca her iki taraftan da gelen darbelere dayanabilmiş bir devletin ilgisizlik ya da küçümsenmesinden fazlasına layık olduğu gösterilmektedir.

Reginald H. Barrow – Romalılar
Tarih / 4 Temmuz 2017

Kitap Adı: Romalılar Yazar: Reginald H. Barrow Yayıncı: İz Yayıncılık Reginald H. Barrow’ın Romalılar’ı bir şehir-devletinden imparatorluğa giden süreçte bu uygarlığı kuran başarılı gayretin içn dinamiklerini ortaya koymaktadır. Bunun için yazar Romalılar’ın yapıp ettiklerinden kalkarak onların karakterini ortaya koymak istemiştir. Bu karakteristik özellikler içinde en çok öne çıkanı kendini bir amaca, hatta tanrısal denilebilecek bir amaca dama duygusudur. Yazara göre imparatorluk döneminde zirvesine çıkan bu görev duygusu temeli Roma dinine dayanan çeşitli düşünce karakterinin ve tarihinin anahtarı, yazarın düşüncesine göre, burada aranmalıdır. Dolayısıyla bu kitap bir Roma tarihi değil, Roma tarihi üzerinde ileri incelemeler yapmaya değer mi, değmez mi, bunu düşünmeye bir çağrıdır; bu çağrı da Roma’nın eserinin türlü yönlerinin temel çizgileriyle belirtilmesini gerektirmektedir. Bu açıdan bakıldığında Roma tarihini incelemek demek, yedi tepe üstüne kurulan şehir-devleti zamanından, dünyanın hakimi durumuna gelinceye dek, görevini bir an için olsun gözden kaçırmayan Roma’nın gelişmesini incelemek demektir; sonra da üstünlüğe sahip olmasına ve bu üstünlüğü koruyabilmesine sebep olan şeyleri görmektir. Barrow’un kitabını kaleme alırken başvurduğu uygarlık perspektifi ‘Romanitas’ teriminde billurlaşmaktadır. Bu terim Barrow’un ifadesiyle ‘Tertullianus’un Romalı zihniyetini, Romalı görüşünü ve Romalı düşünüşünü ifade etmek için kullandığı uygun bir kelimedir. Bu kelime, sınırlı ve dar anlamında ‘Roma uygarlığı’ terimine yaklaşır. Bu uygarlık terimi, insanların düşündüklerini,…

Eutropius – Roma Tarihinin Özeti
Tarih / 4 Temmuz 2017

Kitap Adı: Roma Tarihinin Özeti: Yunan ve Latin Klasikleri Yazar: Eutropius Yayıncı: Kabalcı Yayınevi Sayfa Sayısı: 301 İS 320 yılından sonraki bir tarihte doğduğu kabul edilen Eutropius’un çocukluğu ve gençliği İmparataor Constantinus’un Hristiyanlığı desteklediği ve bu yeni dini inancın giderek güçlenmeye başladığı döneme rastlar. Aynı zamanda senator sınıfından olan Eutropius otuzlu yaşlarına rastlayan Constantius’un imparatorluğu döneminde magister epistularım görevini üstlenir. Yine bu görevdeyken imparator lulianus’a Pers seferinde eşlik eder. İmparator Valens döneminde daha üst bir göreve yükselerek magister memoriae olur.

Yannis Kordatos – Bizans’ın Son Günleri
Tarih / 4 Temmuz 2017

Kitap Adı: Bizans'ın Son Günleri Yazar: Yannis Kordatos Yayıncı: Alkım Yayınevi Sayfa Sayısı: 96 Bu araştırmamla tarihi gerçekleri yerine oturtmak istiyorum. Tarihçilerimiz Bizans İmparatorluğu’nun dağılış ve çöküş nedenlerini çarpıttıkları gibi, dini çekişmelere dayandırdıkları birçok asılsız bilgiyi de okuyuculara yansıtıyorlar. İstanbul’un Türkler tarafından fethiyle ilgili, tamamen yalanlar üzerine inşa ettikleri bilgileri okuyucuya aktararak gerçekleri gizliyorlar. Bu kitapta sunacağım belgeler bütün bu iddiaları susturacak niteliktedir. İstanbul’un fethini hamasi propaganda malzemesi olmaktan çıkarıp, tarihteki yerine yerleştirmenin ve gerçekleri olduğu gibi yansıtmanın zamanı gelmiştir. Yannis Kordatos Ekim 1931

Bernard Lewis – Modern Türkiyenin Doğuşu
Tarih / 3 Temmuz 2017

Kitap Adı: Modern Türkiyenin Doğuşu Yazar: Bernard Lewis Yayıncı: Arkadaş Yayıncılık Sayfa Sayısı: 728 Türklerin tarihe karşı giriştikleri yarış Ünlü otorite Bernard Lewis’in Türklerin son 250 yıldaki tüm çağdaşlaşma çabalarını tek bir ciltte detaylarıyla anlatıp yorumlayan klasik eseri, yazar tarafından güncellenmiş orijinal III. edisyondan çevirisiyle günümüz Türkçesinde. Princeton Üniversitesi Yakındoğu Etüdleri profesörü Bernard Lewis, bu güncellenmiş klasik kaynak kitabında Türklerin son 250 yıldaki çağdaşlaşma serüvenini geniş bir kaynakçaya dayanarak yetkinlikle yorumluyor. Türk milletinin bin yıl önce Çin’den vazgeçip İslamiyet’e yöneldiğinde başlamış olan batıya doğru yürüyüş, şimdi İslamî mirasın büyük bir bölümünden vazgeçerek Avrupa’ya yönelmiş ve yönetimde, toplumda ve kültürde Avrupaî yaşam tarzını benimseyip hayata geçirmek üzere kesiksiz, kararlı bir çabayı doğurmuştur. Daha önce Türkçede yayınlanmamış güncel yeni ek bölümde Lewis, eserin ilk yayınlandığı 1961 yılından bu yana geçen 47 yıldaki gelişmeleri; Soğuk Savaş döneminin sona erişi, Türkiye’nin NATO üyeliği, Avrupa Birliği adaylığı ve Ortadoğu’daki ABD politikalarına reaksiyonlarını Radikal İslam tehdidini de göz ardı etmeden sunmaktadır. Modern Türkiye’nin Doğuşu konunun duayeninden, son 250 yılımızı; Osmanlı İmparatorluğunun duraklama döneminden itibaren Türk çağdaşlaşma tarihini, Cumhuriyetin ilk ve engebeli yıllarını anlamlandırmak için başvurulabilecek güncellenmiş ve önemli bir kaynaktır.

Donald M. Nicol – Bizansın Soylu Kadınları
Tarih / 3 Temmuz 2017

Kitap Adı: Bizansın Soylu Kadınları Yazar: Donald M. Nicol Yayıncı: Tarih Vakfı Yurt Yayınları Bizans sarayındaki kadınlar nasıl bir hayat sürdürüyorlardı? Erkek egemen bir toplumda hangi alanlarda nefes alabiliyorlardı? Ünlü Bizans tarihçisi Donald M. Nicol, on Bizanslı “hanımefendi”nin portresini çizerken, imparatorluğun en azından son yüzyıllarda bu soylu kadınların toplumda etkin bir rol oynadıklarını gösteriyor. Sultan II. Murad’ın karısı Mara Brankoviç, İki Sicilya Kraliçesi Elena Dukaina, Taranto Prensesi Thamar, rahibe ve bilgin Theodora Raulaina, İmparatoriçe Eirene Palaiologina, başrahibe Eirene Humnaina, İmparatoriçe Eirene Asenina Kantakuzena, İmparatoriçe Savoia’lı Anna, Anna Notaras Palaiologina ve Trabzon İmparatoriçesi Elena Kantakuzena Komnena, toplumun ve sarayın kısıtlayıcı geleneklerine rağmen, bilimde, dinde, edebiyatta ve siyasette yeteneklerini gösterme fırsatı bulmuşlardı. Hikayeleri bize hem Bizans İmparatorluğu’na, hem de tarihte kadınların rolüne dair yeni bakış açıları sunuyor.

Charles Freeman – Mısır, Yunan ve Roma
Tarih / 3 Temmuz 2017

Kitap Adı: Mısır, Yunan ve Roma (Antik Akdeniz Uygarlıkları) Yazar: Charles Freeman Yayıncı: Dost Kitabevi Sayfa Sayısı: 739 Antik Akdeniz uygarlıkları ve onlar arasındaki kültürel etkileşimin çağdaş dünyaya yön veren baskın bir vurguya sahip olduğu savından hareket eden bu kitap, sadece bu kültürel ve toplumsal ortak paydanın değil, aynı zamanda bu uygarlıkların da kendi içinde çözümlendiği başlıca bir kaynak olma niteliğini taşıyor. İÖ 3200 tarihiyle başlayan geniş bir bağlam içinde, insanlık tarihinin birçok alandaki temel kazanımlarının kökeni olduğunda birleşilen kapsamlı bir uygarlık çözümlemesi ve konuyu anlaşılır kılma amacını güden tamamlayıcı şema, çizelge, resim ve planlarla esaslı bir başvuru kitabı.

Prokopius – Bizans’ın Gizli Tarihi
Tarih / 3 Temmuz 2017

Kitap Adı: Bizans'ın Gizli Tarihi Kitap Serisi: Hasan Ali Yücel Klasikler Dizisi Yazar: Prokopius Yayıncı: İş Bankası Kültür Yayınları Sayfa Sayısı: 160 Prokopios (500-565): Ünlü Bizanslı tarihçi 527 yılında Komutan Belisarios’un özel yazmanı ve hukuk danışmanı oldu. İran, Afrika ve İtalya’daki seferlere katılarak buralarda yapılan savaşları yakından izledi. 560 yılında Prokopios’a çok az kişiye verilen illustres unvanı verildi, 562 yılında Bizans kenti yöneticisi oldu. Herodotos ve Thukidides’den etkilenen Prokopios, yazdığı resmi tarihlerde onların yöntemlerini izlemiştir. Savaşlar Tarihi’nde Bizans ordularının Vandallar, Gotlar ve Perslerle yaptığı savaşları anlatır. Yapılar adlı eserinde imparatorluğun kilise, köprü ve başka yapılarını ele alır, o dönemin mimarisi hakkında çok değerli bilgiler verir. Prokopios, İmparator İustinianos zamanını anlattığı Bizans’ın Gizli Tarihi’nde daha önceki kitaplarında zamana uydurmak zorunda kaldığı, işin içyüzünü açıklamayı göze alamadığı, sessizce geçiştirilmiş olayları apaçık ortaya koyduğunu belirtir.